Nationale Dialoog Bouwcultuur 2026
De nieuwe Nota Ruimte is in concept gepubliceerd en het IMpactnetwerk Bouwcultuur staat te popelen om de schouders te zetten onder de verbouwing van ons land. Hoe we dat precies moeten doen weten we niet, wel weten we dat we voor een goede uitkomst moeten beginnen met samenwerken. Daarvoor hebben we minimaal de volgende twee dingen nodig:
- Ontmoetingen om elkaars taal te leren spreken en elkaars krachten en uitdagingen te leren kennen.
- Een governance structuur waarin er ruimte is om samen te werken en om daarin nieuwe wegen met elkaar te onderzoeken.
Zo kunnen we laten zien dat er een nieuw normaal mogelijk is dat niet op concurrentie is gebaseerd, maar op vooruitgang.
Op 17 maart organiseren we daarom de 3e Nationale Dialoog Bouwcultuur
Zes jaar geleden startten we de Nationale Dialoog Bouwcultuur vanuit een samenwerkingsgedachte: in dit overvolle land zal elk sectoraal project een bestaande functie op dit plaats verdringen, met verzet en vertraging als gevolg – de oplossing ligt in het koppelen van functies, vanuit het besef dat welbegrepen eigenbelang vraagt om wederkerigheid in de samenwerking aan het gemeenschappelijke belang. We hebben allemaal onze sectorale opdracht te vervullen, maar we slagen daar alleen in als we zorgen dat ook de partijen die we nodig hebben – en die net zo op slot zitten als wij zelf – in beweging komen. Investeren dus in het probleem van de ander.
Samen aan de slag
We zeiden in 2020: we wachten niet op Den Haag, we beginnen zelf met een tien jaar durende Nationale Dialoog over een goede bouwcultuur. In het IMpactnetwerk Bouwcultuur hebben 24 maatschappelijke partijen zich aan elkaar verbonden middels een pact. In dat Pact zeggen we dat we integraal naar de opgaven kijken, de tijd zullen nemen en de moeite doen om elkaar te verstaan, en we met elkaar op zoek gaan naar nieuwe arrangementen om tot duurzame en kwalitatieve leefomgevingen te komen.
We staan nu op een mooi moment in de tijd. Nu we halfweg die tien jaars periode zijn ligt er een concept-Nota Ruimte die vraagt om hulp bij een uitvoeringsprogramma. Ook staat een nieuwe minister in de startblokken om de grote dossiers in beweging te brengen.
Een aantal leden van het IMpactnetwerk heeft de afgelopen maanden nagedacht en met externen gesproken over de wenselijke randvoorwaarden voor uitvoering van de Nota Ruimte, die onder de wetten (op de) ruimtelijke ordening zo veel hiërarchischer was dan onder de Omgevingswet.
Nationale Dialoog Bouwcultuur: handreiking voor uitvoering van de Nota Ruimte
Op dinsdag 17 maart organiseren we een Nationale Dialoog Bouwcultuur waarin we met elkaar reflecteren op het uitvoeringspotentieel van de concept Nota Ruimte. Wat is onze verantwoordelijkheid hierin? Wat hebben we nodig aan systeemstructuren om goed te kunnen samenwerken aan de ombouw van Nederland?
Het wordt een dag waarop we met elkaar zoeken naar de positionering van het maatschappelijk middenveld in de ruimtelijk ordening en onderliggende vraagstukken. Met de input van de dag stellen we met de kern van het Impactnetwerk Bouwcultuur een 10-puntenplan op voor uitvoering van de nieuwe nota ruimte.
Als input reiken we de tussenbalans aan van vijf focusgroepen van het IMpactnetwerk die de afgelopen tijd in de weer zijn geweest met gesprekken over grondpolitiek, drinkwaterbeschikbaarheid, goed opdrachtgeverschap, het nieuwe werken en nieuwe Bouwcultuur.
Op elk van deze terreinen zijn weeffouten ingeslopen die verhinderen dat vraagstukken geïntegreerd worden opgepakt. Wat zijn die weeffouten, en welke slimme antwoorden (of beginnetjes…) zijn er in die focusgroepen naar boven gekomen? Welke overtuigingskracht en welke ontwerpkracht is er nodig om ons mede-eigenaar te kunnen voelen van de ca 135 keuzes die in de Nota Ruimte worden genoemd? Welke hartverwarmende experimentele stapjes zijn we nu al aan het zetten, welke grote nieuwe arrangementen kunnen we daarmee voorbereiden? Welke systeemveranderingen zijn daarvoor onmisbaar?
Als we hier de goede antwoorden op vinden dan kunnen we (afwisselend met een blik op de grond en een blik op de horizon) stap voor stap op weg naar het land waar onze kinderen naar verlangen.